Անձնական բյուջե կառավարելու քո ուղեցույցը

Այսօրվա արագ փոփոխվող ֆինանսական միջավայրում գումարը արդյունավետ կառավարելը կարևոր է ֆինանսական նպատակներին հասնելու համար։ Գրագետ կազմված անձնական բյուջեն կարող է դառնալ ֆինանսական կայունության և հաջողության հասնելու ձեր ուղեցույցը։

Անկախ նրանից՝ խնայում եք բնակարան ձեռք բերելու համար, պլանավորում եք հանգիստը, թե պատրաստվում կենսաթոշակային տարիքին, անձնական բյուջե կազմելու սկզբունքներին տիրապետելն անհրաժեշտ է։ Այս քայլ առ քայլ ուղեցույցը կօգնի վերահսկել ձեր ֆինանսները, նվազեցնել ֆինանսական անհանգստությունը և հիմք ստեղծել ավելի բարեկեցիկ ֆինանսական ապագայի համար։

Նախքան բյուջե կազմելու քայլերին անցնելը եկեք հասկանանք, թե ինչու է կարևոր ունենալ բյուջե․

• Ֆինանսական իրազեկվածություն - բյուջեն հստակ պատկերացում է տալիս ձեր եկամուտների և ծախսերի մասին՝ օգնելով հասկանալ, թե որտեղ եք ծախսում ձեր գումարը,

• Նպատակների իրականացում - բյուջեի միջոցով կարող եք սահմանել և վերահսկել ձեր ֆինանսական նպատակները՝ անկախ նրանից՝ խնայում եք բնակարանի կանխավճարի համար, թե մարում պարտքերը,

• Սթրեսի նվազեցում - հստակ ֆինանսական պլանի առկայությունը կարող է նվազեցնել գումարի հետ կապված անհանգստությունը և ապահովության զգացում ստեղծել,

• Ծախսային սովորությունների բարելավում - բյուջեի վարումը նպաստում է ավելի գիտակցված ծախսելուն՝ օգնելով առաջնահերթություն տալ կարիքներին, ոչ թե ցանկություններին։

Բյուջե կազմելու հոգեբանական առավելությունները

Բյուջե կազմելը միայն թվերի մասին չէ․ այն կարող է ունենալ նաև նշանակալի հոգեբանական առավելություններ։ Բյուջե կազմելիս դուք ձեռք եք բերում ձեր ֆինանսները վերահսկելու զգացում։ Դա կարող է նվազեցնել գումարի հետ կապված սթրեսն ու անհանգստությունը։

Բացի այդ, փոքր ֆինանսական նպատակների իրականացումը, օրինակ՝ մեկ ամիս շարունակ բյուջեին հետևելը կամ նախատեսված գումարը խնայելը, կարող է բարձրացնել ձեր ինքնավստահությունը և մոտիվացնել շարունակելու ֆինանսական նպատակներին հասնելու ճանապարհը։

Քայլ 1․ Հաշվարկեք ձեր եկամուտները

Անձնական բյուջե կազմելու առաջին քայլը եկամտի բոլոր աղբյուրները որոշելն է։ Դրանք կարող են ներառել՝

• Աշխատավարձ - հիմնական աշխատանքից ստացվող ձեր գլխավոր եկամուտը,

• Լրացուցիչ աշխատանք - ֆրիլանսից, կես դրույքով աշխատանքից կամ այլ զբաղվածությունից ստացվող լրացուցիչ եկամուտը,

• Ներդրումային եկամուտ - շահաբաժիններ, տոկոսներ կամ գույքի վարձակալությունից ստացվող եկամուտ,

• Այլ աղբյուրներ - երեխայի խնամքի վճարներ, ալիմենտ կամ պետական նպաստներ։

Եկամուտը հաշվարկելու խորհուրդներ

• Հաշվարկեք զուտ եկամուտը - միշտ հաշվի առեք հարկերն ու այլ պահումները հանելուց հետո ստացվող գումարը։ Այդպես կիմանաք, թե որքան գումար եք իրականում տնօրինում։

• Հաշվի առեք անկանոն եկամուտը - եթե ձեր եկամուտը փոփոխական է, ավելի ճշգրիտ գնահատական ստանալու համար հաշվարկեք մի քանի ամիսների միջին եկամուտը։

Հաջորդ քայլը ծախսերին հետևելն է։ Արդյունավետ բյուջե կազմելու համար կարևոր է հասկանալ, թե որտեղ եք ծախսում ձեր գումարը։ Սկզբում ծախսերը բաժանեք երկու հիմնական խմբի։

Հաստատուն ծախսեր

Սրանք այն ծախսերն են, որոնք ամեն ամիս հիմնականում մնում են անփոփոխ, օրինակ՝

• բնակարանի վարձավճար կամ հիփոթեքային վճարումներ,

• ապահովագրավճարներ,

• վարկային վճարումներ,

• կոմունալ վճարներ։

Փոփոխական ծախսեր

Այս ծախսերը կարող են ամեն ամիս փոփոխվել և անհրաժեշտության դեպքում կրճատվել, օրինակ՝ մթերք, սնունդ ռեստորաններում և սրճարաններում, ժամանց, հագուստ և տրանսպորտ։

Ծախսերին հետևելու խորհուրդներ․

• Օգտագործեք ծախսերի վերահսկման գործիք - ձեր ծախսերը գրանցելու համար կիրառեք բյուջետավորման հավելվածներ կամ էլեկտրոնային աղյուսակներ։

• Վերանայեք բանկային քաղվածքները - ուսումնասիրեք ձեր բանկային քաղվածքները՝ պարբերական ծախսերն ու ծախսային սովորությունները բացահայտելու համար։

• Ազնիվ եղեք ինքներդ ձեզ հետ - գրանցեք յուրաքանչյուր ծախս՝ որքան էլ այն փոքր լինի։ Դա կօգնի ամբողջական պատկերացում կազմել ձեր ֆինանսական սովորությունների մասին։

Քայլ 3․ Սահմանեք ֆինանսական նպատակներ

Երբ արդեն հստակ պատկերացում ունեք ձեր եկամուտների և ծախսերի մասին, ժամանակն է սահմանելու ֆինանսական նպատակներ։ Ֆինանսական պլանավորումը հավասարակշռված դարձնելու համար սահմանեք ինչպես կարճաժամկետ, այնպես էլ երկարաժամկետ նպատակներ։

Կարճաժամկետ նպատակներ

Սրանք այն նպատակներն են, որոնց ցանկանում եք հասնել մեկ տարվա ընթացքում, օրինակ՝

• արտակարգ իրավիճակների համար պահուստային ֆոնդ ստեղծել,

• գումար խնայել հանգստի համար,

• մարել վարկային քարտի պարտքը։

Երկարաժամկետ նպատակներ

Այս նպատակներին հասնելու համար կարող է պահանջվել մեկ տարուց ավելի ժամանակ։ Դրանք կարող են ներառել՝

• բնակարան ձեռք բերելու համար գումար խնայելը,

• կենսաթոշակային շրջանի պլանավորումը,

• երեխաների կրթության համար գումար խնայելը։

Ֆինանսական նպատակներ սահմանելու խորհուրդներ

Եղեք հստակ - հստակ ձևակերպեք ձեր նպատակները։ Որքան կոնկրետ է նպատակը, այնքան ավելի հեշտ է հետևել առաջընթացին և պահպանել մոտիվացիան։ Օրինակ՝ «Ցանկանում եմ գումար խնայել» ձևակերպման փոխարեն նշեք․ «Ցանկանում եմ մինչև հաջորդ ամառ հանգստի համար խնայել 5,000 դոլար»։ Այսպիսի հստակությունը կօգնի կազմել նպատակին հասնելու առավել թիրախային պլան։

Սահմանեք չափելի նպատակներ - սահմանեք չափելի միջանկյալ արդյունքներ, որպեսզի կարողանաք արդյունավետ հետևել ձեր առաջընթացին։ Օրինակ՝ եթե ցանկանում եք մեկ տարվա ընթացքում հանգստի համար խնայել 5,000 դոլար, այդ գումարը բաժանեք ամսական խնայողությունների թիրախների։ Այս միջանկյալ արդյունքների պարբերական վերահսկումը կօգնի պահպանել պատասխանատվության զգացումն ու մոտիվացիան։

Պահպանեք իրատեսական մոտեցում - համոզվեք, որ ձեր նպատակները իրագործելի են՝ հաշվի առնելով ձեր եկամուտներն ու ծախսերը։ Մեծ նպատակներ ունենալը կարևոր է, սակայն անհասանելի նպատակները կարող են առաջացնել հիասթափություն և ուժասպառություն։

Վերլուծեք ձեր ֆինանսական վիճակը և սահմանեք այնպիսի նպատակներ, որոնք մի փոքր դուրս են ձեր հարմարավետության գոտուց, բայց միևնույն ժամանակ հասանելի են։ Օրինակ՝ եթե այժմ ամսական խնայում եք 200 դոլար, ապա միանգամից 500 դոլար խնայելը կարող է իրատեսական չլինել։ Փոխարենը փորձեք խնայողությունը հասցնել 300 դոլարի, այնուհետև աստիճանաբար ավելացնել գումարը՝ բյուջեի փոփոխություններին հարմարվելուն զուգահեռ։

Վերանայեք և փոփոխեք - կյանքն անկանխատեսելի է, և ձեր ֆինանսական վիճակը ժամանակի ընթացքում կարող է փոխվել։ Պարբերաբար վերանայեք ձեր նպատակները և անհրաժեշտության դեպքում փոփոխեք դրանք։

Եթե պարզեք, որ սկզբնական նպատակը չափազանց հավակնոտ էր կամ, հակառակը, բավարար չափով մարտահրավեր չէր ներկայացնում, վերաձևակերպեք այն՝ ձեր ներկա իրավիճակին համապատասխան։ Այս ճկունությունը կօգնի պահպանել ներգրավվածությունը և շարունակել հետևողականորեն շարժվել ֆինանսական նպատակների իրականացման ուղղությամբ։

Բյուջե կազմելու մեթոդները

Ձեր ֆինանսներն արդյունավետ կառավարելու համար կարող եք կիրառել բյուջե կազմելու տարբեր մեթոդներ։ Ահա դրանցից մի քանիսը։

1․ Զրոյական հիմքով բյուջետավորում

Այս մեթոդի դեպքում ձեր եկամտի յուրաքանչյուր միավորը նախապես ուղղվում է որոշակի ծախսի, խնայողության կամ պարտքի մարմանը։ Ամսվա վերջում չբաշխված գումար չպետք է մնա․ եկամտի ամբողջ գումարը պետք է ունենա նախապես սահմանված նպատակ։

2․ 50/30/20 կանոն

Այս մեթոդով եկամուտը բաժանվում է երեք խմբի՝

• 50%՝ կարիքների համար — բնակարան, կոմունալ վճարներ, սնունդ և այլ անհրաժեշտ ծախսեր։

• 30%՝ ցանկությունների համար — ռեստորաններ և սրճարաններ, ժամանց, հոբբիներ և այլ ոչ առաջնային ծախսեր։

• 20%՝ խնայողությունների և պարտքերի մարման համար — խնայողական հաշիվներին ուղղվող գումարներ և պարտքերի կրճատում։

3․ Ծրարների մեթոդ

Կանխիկ գումարի վրա հիմնված այս մեթոդի դեպքում գումարը բաժանվում է տարբեր ծախսային խմբերի և պահվում առանձին ֆիզիկական ծրարներում։ Երբ տվյալ ծրարի գումարը վերջանում է, այդ ամսվա ընթացքում տվյալ խմբի համար այլևս չեք կարող լրացուցիչ գումար ծախսել։

Բյուջետավորման մեթոդ ընտրելու խորհուրդներ․

• Ընտրեք ձեզ համապատասխանող մեթոդը - հաշվի առեք ձեր կենսակերպն ու նախասիրությունները,

• Եղեք ճկուն - ֆինանսական վիճակի փոփոխության դեպքում միշտ կարող եք հարմարեցնել կամ փոխել ձեր բյուջետավորման մեթոդը։

Բյուջե կազմելու մեխանիզմները

Այժմ, երբ արդեն հաշվարկել եք ձեր եկամուտներն ու ծախսերը, սահմանել ֆինանսական նպատակները և ընտրել բյուջետավորման մեթոդը, ժամանակն է կազմելու ձեր բյուջեն։

Ինչպե՞ս կազմել բյուջեն

1. Թվարկեք ձեր եկամուտները - գրանցեք տվյալ ամսվա եկամտի բոլոր աղբյուրները,

2. Թվարկեք ձեր ծախսերը - դասակարգեք ձեր հաստատուն և փոփոխական ծախսերը,

3. Բաշխեք միջոցները - ընտրված բյուջետավորման մեթոդով ձեր եկամուտը բաշխեք ծախսերի տարբեր խմբերի միջև,

4. Վերանայեք և փոփոխեք - անհրաժեշտության դեպքում փոփոխություններ կատարեք, որպեսզի ձեր ծախսերը չգերազանցեն եկամուտները։

Բյուջե կազմելը մեկանգամյա գործողություն չէ․ այն պահանջում է շարունակական վերահսկում և փոփոխություններ։ Հետևյալ քայլերը կօգնեն չշեղվել պլանից։

• Պարբերաբար ստուգեք - շաբաթական կամ ամսական վերանայեք ձեր բյուջեն՝ համոզվելու համար, որ հետևում եք սահմանված պլանին,

• Անհրաժեշտության դեպքում փոփոխություններ կատարեք - եթե նկատում եք, որ որոշ խմբերում նախատեսվածից ավելի եք ծախսում, վերանայեք գումարների բաշխումը,

• Նշեք ձեռքբերումները - արժևորեք նույնիսկ փոքր հաջողությունները, օրինակ՝ խնայողությունների միջանկյալ նպատակին հասնելը կամ որևէ պարտքի ամբողջական մարումը։

Բյուջեն վերահսկելիս կարևոր է հաշվի առնել նաև այն սեզոնային ծախսերը, որոնք ամեն ամիս չեն առաջանում։ Օրինակ՝ տոնական գնումները, ամառային արձակուրդը կամ տարեկան բաժանորդագրությունները կարող են զգալի ազդեցություն ունենալ ձեր բյուջեի վրա։

Այս ծախսերին նախապատրաստվելու համար ամեն ամիս ձեր եկամտի որոշակի մասը նախապես առանձնացրեք և խնայեք՝ ապագա վճարումները ժամանակին կատարելու համար։